రాష్ట్రం గురించి ప్రజలు ఎక్కువగా అడిగే ప్రశ్నలకు త్వరిత సమాధానాలు.
తెలంగాణ రాజధాని ఏది?
దక్షిణ భారతదేశంలోని తెలంగాణకు హైదరాబాద్ రాజధాని, అతిపెద్ద నగరం.
తెలంగాణ ఎక్కడ ఉంది?
తెలంగాణ దక్షిణ భారతదేశంలో దక్కన్ పీఠభూమిపై ఉంది. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర, ఛత్తీస్గఢ్ రాష్ట్రాలతో సరిహద్దును పంచుకుంటుంది; దీని రాజధాని హైదరాబాద్.
తెలంగాణ ఎప్పుడు ఏర్పడింది?
ప్రత్యేక రాష్ట్రం కోసం సుదీర్ఘ ఉద్యమం తర్వాత, పూర్వపు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం నుండి విభజించి, 2014 జూన్ 2న తెలంగాణ భారతదేశంలో 29వ రాష్ట్రంగా ఏర్పడింది.
తెలంగాణకు, ఆంధ్రప్రదేశ్కు తేడా ఏమిటి?
2014 జూన్ 2 వరకు రెండూ ఒకే రాష్ట్రంగా ఉండేవి; ఆ రోజున ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి విభజించి తెలంగాణ భారతదేశంలో 29వ రాష్ట్రంగా ఏర్పడింది. తెలంగాణ రాజధాని హైదరాబాద్; ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని అమరావతి. తెలంగాణలో 33 జిల్లాలు, సముద్ర తీరం లేదు; ఆంధ్రప్రదేశ్లో 26 జిల్లాలు, సుదీర్ఘ బంగాళాఖాత తీరం ఉన్నాయి — పూర్తి పక్క-పక్క పోలిక చూడండి.
హైదరాబాద్ తెలంగాణలో ఉందా?
అవును. హైదరాబాద్ తెలంగాణ రాజధాని; ఇది పూర్తిగా రాష్ట్రంలోనే ఉంది.
తెలంగాణలో ఏ భాష మాట్లాడతారు?
తెలుగు ప్రధాన, అత్యధికంగా మాట్లాడే భాష. ఉర్దూ కూడా అధికార భాష; వ్యాపారం, విద్యా రంగాల్లో ఇంగ్లీష్ విస్తృతంగా వాడతారు.
తెలంగాణ దేనికి ప్రసిద్ధి?
హైదరాబాద్ ఐటీ, ఔషధ పరిశ్రమలకు, చార్మినార్, గోల్కొండ కోటకు, యునెస్కో గుర్తింపు పొందిన రామప్ప దేవాలయానికి, హైదరాబాదీ బిర్యానీకి, బతుకమ్మ, బోనాలు వంటి పండుగలకు తెలంగాణ ప్రసిద్ధి.
తెలంగాణ ఏ ఆహారానికి ప్రసిద్ధి?
హైదరాబాదీ బిర్యానీ అత్యంత ప్రసిద్ధ వంటకం; దాంతోపాటు హలీమ్, ఉస్మానియా బిస్కెట్లతో ఇరానీ చాయ్, సర్వ పిండి, జొన్న రొట్టె వంటి తెలంగాణ సంప్రదాయ వంటకాలు కూడా ప్రసిద్ధం.
తెలంగాణలో సందర్శించదగిన ఉత్తమ ప్రదేశాలు ఏవి?
ప్రధాన ఆకర్షణలలో హైదరాబాద్లోని చార్మినార్, గోల్కొండ కోట, యునెస్కో గుర్తింపు పొందిన రామప్ప దేవాలయం, వేయి స్తంభాల గుడి, వరంగల్ కోట, హుస్సేన్ సాగర్ సరస్సు, కొండపై ఉన్న యాదాద్రి ఆలయం, నాగార్జున సాగర్ ఆనకట్ట ఉన్నాయి.
తెలంగాణలో ఏ పండుగలు జరుపుకుంటారు?
రాష్ట్రానికే ప్రత్యేకమైన పూల పండుగ బతుకమ్మ, బోనాలు తెలంగాణ సంతక పండుగలు; వీటితోపాటు ఉగాది, దసరా, సంక్రాంతి, ఈద్ కూడా జరుపుకుంటారు.
తెలంగాణను సందర్శించడానికి ఉత్తమ సమయం ఏది?
చల్లగా, పొడిగా ఉండే అక్టోబర్ నుండి ఫిబ్రవరి వరకు సందర్శనకు అత్యంత అనుకూల సమయం. బతుకమ్మ, బోనాలు పండుగలు ఈ కాలంలోనే వస్తాయి, ఇవి ప్రత్యేక ఆకర్షణ.
తెలంగాణకు ఎలా చేరుకోవాలి?
చాలామంది సందర్శకులు హైదరాబాద్లోని రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం (RGIA) ద్వారా వస్తారు; దీనికి ప్రత్యక్ష అంతర్జాతీయ, దేశీయ విమాన సర్వీసులు ఉన్నాయి. ప్రధాన రైలు, రహదారి మార్గాలు కూడా రాష్ట్రాన్ని కలుపుతాయి.
తెలంగాణ ఆర్థిక వ్యవస్థ దేనిపై ఆధారపడింది?
హైదరాబాద్లోని ఐటీ, ఆర్థిక రంగాల నేతృత్వంలోని సేవలు ఆర్థిక వ్యవస్థలో దాదాపు మూడింట రెండు వంతులు; పరిశ్రమలు ఐదింట ఒక వంతు, వ్యవసాయం ఆరింట ఒక వంతు. సాఫ్ట్వేర్ ఎగుమతులు, ఔషధాల్లో తెలంగాణ దేశంలోనే అగ్రగామి — భారత బల్క్ ఔషధాల్లో పెద్ద వాటా హైదరాబాద్లోనే తయారవుతుంది; అయినా శ్రామికశక్తిలో దాదాపు సగం మందికి వ్యవసాయమే ఆధారం.
తెలంగాణకు ఎంత మంది ఎంపీలు, ఎమ్మెల్యేలు ఉన్నారు?
తెలంగాణకు ద్విసభా రాష్ట్ర శాసనవ్యవస్థ ఉంది — శాసనసభలో 119 మంది ఎమ్మెల్యేలు, శాసనమండలిలో 40 మంది ఎమ్మెల్సీలు. భారత పార్లమెంటులో 17 లోక్సభ ఎంపీలు, 7 రాజ్యసభ ఎంపీలు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తారు. రాష్ట్రం 33 జిల్లాలుగా విభజించబడింది; హైదరాబాద్ రాజధాని.
తెలంగాణలో పులుల అభయారణ్యాలు, జాతీయ ఉద్యానవనాలు ఉన్నాయా?
ఉన్నాయి. తెలంగాణలో రెండు పులుల అభయారణ్యాలు — అతిపెద్దవాటిలో ఒకటైన అమ్రాబాద్, కవ్వాల్ — అలాగే మూడు జాతీయ ఉద్యానవనాలు (హైదరాబాద్లోని KBR సహా), దాదాపు తొమ్మిది వన్యప్రాణి సంరక్షణ కేంద్రాలు ఉన్నాయి; ఇవి పులులు, చిరుతలు, ఎలుగుబంట్లు, కృష్ణజింకలు, నీటి పక్షులకు నిలయం.
తెలంగాణ ఉత్పత్తులలో ఏవి GI గుర్తింపు కలిగి ఉన్నాయి?
తెలంగాణకు చెందిన పన్నెండుకు పైగా ఉత్పత్తులు భౌగోళిక గుర్తింపు (GI) కలిగి ఉన్నాయి — పోచంపల్లి ఇక్కత్, గద్వాల్, నారాయణపేట చీరలు, పుట్టపాక తేలియా రుమాల్, కరీంనగర్ వెండి ఫిలిగ్రీ, నిర్మల్ బొమ్మలు, చేర్యాల చిత్రపటాలు, హైదరాబాద్ లక్క గాజులు, అలాగే హైదరాబాద్ హలీం — భారతదేశంలో GI పొందిన మొదటి మాంసాహార వంటకం — బనగానపల్లె మామిడి వంటి ఆహార పదార్థాలు ఇందులో ఉన్నాయి.
తెలంగాణలోని ప్రధాన నదులు ఏవి?
రెండు గొప్ప నదులు గోదావరి, కృష్ణా; వీటికి ప్రాణహిత, మంజీరా, మానేరు, హైదరాబాద్ గుండా మూసీ వంటి ఉపనదులు తోడవుతాయి. వీటి నీరు కాళేశ్వరం — ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద బహుళ-దశల ఎత్తిపోతల పథకం — అలాగే కృష్ణాపై నాగార్జున సాగర్, శ్రీశైలం ఆనకట్టల వంటి ప్రధాన ప్రాజెక్టులకు ఆధారం.
