Telugu proverbs

అప్పు ఇచ్చినవాడు బాగుకోరును, తీసుకొన్నవాడు చెడుకోరును.

appu iccinavāḍu bāgukōrunu, tīsukonnavāḍu ceḍukōrunu.

“Your creditor will wish you well, your debtor will wish you ill.”

Carr, 1868, no. 86 · see the page

ఆకలి ఆకాశమంత, గొంతు సూది బెజ్జమంత

ākali ākāśamaṁta, goṁtu sūdi bejjamaṁta

“The appetite is as great as the sky, but the throat is as small as the eye of a needle.”

Applied to great ambition, but small abilities.

Carr, 1868, no. 152 · see the page

ఆడి తప్పరాదు, పలికి బొంకరాదు

āḍi tapparādu, paliki boṁkarādu

“Having promised, you should not fail; having spoken, you should not lie (retract).”

Carr, 1868, no. 175 · see the page

ఆలూలేదు చూలులేదు కొడుకుపేరు సోమలింగం

ālūlēdu cūlulēdu koḍukupēru sōmaliṁgaṁ

“There is neither wife nor conception, but the son’s name is to be Somalingam.”

Carr, 1868, no. 204 · see the page

ఆవు చేలో మేస్తే దూడగట్టునమేస్తుందా

āvu cēlō mēstē dūḍagaṭṭunamēstuṁdā

“If the cow grazes in the field, will the calf graze on the bank?”

Intimate friends, or near relatives, will follow in the same path.

Carr, 1868, no. 209 · see the page

ఇంటికన్నా గుడి పదిలం

iṁṭikannā guḍi padilaṁ

“The temple is stronger than the house.”

Said by a ruined man who had been obliged to take refuge in a temple, but pretended that he had gone there for the safety of his property.

Carr, 1868, no. 224 · see the page

ఇంటి దొంగను ఈశ్వరుడు కూడా పట్టలేడు

iṁṭi doṁganu īśvaruḍu kūḍā paṭṭalēḍu

“Even Siva himself cannot find out a thief amongst the household.”

Carr, 1868, no. 228 · see the page

ఇంటివాణ్ణి లేపి దొంగ చేతికి కట్టె ఇచ్చినట్టు

iṁṭivāṇṇi lēpi doṁga cētiki kaṭṭe iccinaṭṭu

“Like waking the master, and giving the thief a stick.”

Carr, 1868, no. 233 · see the page

ఇల్లు కట్టి చూడు పెళ్లి చేసి చూడు

illu kaṭṭi cūḍu peḷli cēsi cūḍu

“Try building a house, try making a marriage.”

An expense greater than contemplated.

Carr, 1868, no. 263 · see the page

ఈతగింజ ఇచ్చి తాటిగింజ లాగేవాడు

ītagiṁja icci tāṭigiṁja lāgēvāḍu

“A man who gives a date stone and takes a palmyra nut.”

Offering a gift of slight value for the purpose of gaining a rich present.

Carr, 1868, no. 290 · see the page

ఉప్పు తిన్నవాడు నీళ్లుతాగుతాడు

uppu tinnavāḍu nīḷlutāgutāḍu

“The man that has eaten salt drinks water.”

Carr, 1868, no. 327 · see the page

ఉయ్యాలలో పిల్లనువుంచి వూరెల్లా తిరిగినట్లు

uyyālalō pillanuvuṁci vūrellā tiriginaṭlu

“Putting a child in a cradle and looking for it all over the village.”

Carr, 1868, no. 332 · see the page

ఊరంతా వడ్లెండబెట్టుకుంటే నక్క తోకెండ బెట్టుకున్నదట.

ūraṁtā vaḍleṁḍabeṭṭukuṁṭē nakka tōkeṁḍa beṭṭukunnadaṭa.

“When the whole village put their rice in the sun to dry, the jackal put his tail to dry.”

Foolish imitation.

Carr, 1868, no. 344 · see the page

ఎలుకకు పిల్లి సాక్ష్యము

elukaku pilli sākṣyamu

“The cat a witness in the rat’s case.”

Interested evidence.

Carr, 1868, no. 405 · see the page

ఎవరికి వారే యమునా తీరే.

evariki vārē yamunā tīrē.

“Every man to his own way on the banks of the Yamuna (Jumna).”

There every man is free to do what he has a fancy for.

Carr, 1868, no. 413 · see the page

ఏ ఎండకి ఆ గొడుగు పట్టాలన్నట్లు.

ē eṁḍaki ā goḍugu paṭṭālannaṭlu.

“The umbrella must suit the hour of the day.”

Suitable to the occasion.

Carr, 1868, no. 455 · see the page

కంచు మ్రోగినట్లు కనకంబు మ్రోగునా

kaṁcu mrōginaṭlu kanakaṁbu mrōgunā

“Does gold ever ring like bell metal?”

A wise man is sparing of his words, but a fool likes the sound of his own voice.

Carr, 1868, no. 502 · see the page

కాకి పిల్ల కాకికి ముద్దు.

kāki pilla kākiki muddu.

“The crow’s chick is dear to the crow.”

Carr, 1868, no. 572 · see the page

కాలే కడుపుకు మండే గంజి.

kālē kaḍupuku maṁḍē gaṁji.

“Scalding rice water to a burning (hungry) stomach.”

Carr, 1868, no. 606 · see the page

కీడెంచి మేలు ఎంచమన్నారు.

kīḍeṁci mēlu eṁcamannāru.

“Count the disadvantages first, then the advantages.”

Carr, 1868, no. 617 · see the page

కొండ నాలికకి మందు వేస్తే, ఉన్న నాలిక ఊడినట్లు.

koṁḍa nālikaki maṁdu vēstē, unna nālika ūḍinaṭlu.

“When he applied medicine to the uvula, it took out the whole tongue.”

Carr, 1868, no. 681 · see the page

కొత్త బిచ్చగాడు పొద్దు యెరగడు.

kotta biccagāḍu poddu yeragaḍu.

“A new beggar knows not the time [to ask for alms]”

Carr, 1868, no. 696 · see the page

కోతికి కొబ్బరికాయ దొరికినట్లు

kōtiki kobbarikāya dorikinaṭlu

“Like a monkey with a cocoanut.”

Cannot use it, but won't give it up.

Carr, 1868, no. 717 · see the page

గంతకు తగ్గ బొంత

gaṁtaku tagga boṁta

“Like packsaddle, like quilt.”

Carr, 1868, no. 735 · see the page

గుడ్డు వచ్చి పిల్లను వెక్కిరించినట్టు

guḍḍu vacci pillanu vekkiriṁcinaṭṭu

“The egg made faces at the chicken.”

Mocking and mimicking a superior.

Carr, 1868, no. 783 · see the page

గోటితో పోయేదానికి గొడ్డలెందుకు

gōṭitō pōyēdāniki goḍḍaleṁduku

“Why an axe for, that which can be done with a fillip of the nail?”

Unnecessary labour.

Carr, 1868, no. 820 · see the page

గోరుచుట్టు మీద రోకటిపోటు

gōrucuṭṭu mīda rōkaṭipōṭu

“A blow with a pestle on a whitlow.”

Carr, 1868, no. 828 · see the page

మొక్కయి వంగనిది, మానయ్యాక వంగునా?

mokkayi vaṁganidi, mānayyāka vaṁgunā?

“If a tree won’t bend when it is young, will it bend when it is full grown?”

If a man is not humble in his youth, will he grow meek in his old age?

Carr, 1868, no. 901 · see the page

తప్పులు వెదికే వాడు తండ్రి ఒప్పులు వెదికేవాడు వోర్వలేనివాడు.

tappulu vedikē vāḍu taṁḍri oppulu vedikēvāḍu vōrvalēnivāḍu.

“The man who seeks out your faults is a father, but he that seeks for what is good in you is an envious person.”

You may be more thankful to the fault finder than to the good natured.

Carr, 1868, no. 996 · see the page

తల ప్రాణం తోకకి వచ్చినట్లు.

tala prāṇaṁ tōkaki vaccinaṭlu.

“The life in a man’s head went into his tail.”

Applied to strenuous exertions made to accomplish a difficult task.

Carr, 1868, no. 1004 · see the page

తాజెడ్డ కోతి వనమెల్లా చెరిచింది.

tājeḍḍa kōti vanamellā cericiṁdi.

“The monkey ruined himself, and all the forest after him.”

Carr, 1868, no. 1035 · see the page

తాటాకు చప్పుళ్ళకు కుందేళ్ళు బెదరవు.

tāṭāku cappuḷḷaku kuṁdēḷḷu bedaravu.

“Will hares be frightened by the rustling of palmyra leaves?”

Carr, 1868, no. 1036 · see the page

తాను పట్టిన కుందేటికి మూడే కాళ్లు.

tānu paṭṭina kuṁdēṭiki mūḍē kāḷlu.

“The hare he caught had only three legs.”

Said of a pertinaceous person.

Carr, 1868, no. 1048 · see the page

తానొకటి తలిస్తే దైవమొకటి తలిచాడట.

tānokaṭi talistē daivamokaṭi talicāḍaṭa.

“When he planned one thing, God planned another.”

Carr, 1868, no. 1056 · see the page

తెలిసే వరకూ బ్రహ్మవిద్య తెలిశాక కూసువిద్య.

telisē varakū brahmavidya teliśāka kūsuvidya.

“Before you know it, it’s hard; when you know it, it’s easy.”

Every thing is easy when you know it.

Carr, 1868, no. 1117 · see the page

తొండ ముదిరి ఊసరవెల్లి అయినట్టు.

toṁḍa mudiri ūsaravelli ayinaṭṭu.

“The Tonda grew old, and became an Usaravilli.”

Vice growing with age.

Carr, 1868, no. 1128 · see the page

దిక్కులేనివారికి దేవుడే దిక్కు

dikkulēnivāriki dēvuḍē dikku

“God is the help of the helpless.”

Carr, 1868, no. 1160 · see the page

నవ్విన నాపచేనే పండుతుంది.

navvina nāpacēnē paṁḍutuṁdi.

“The field of young millet which is laughed at will be fruitful.”

Carr, 1868, no. 1246 · see the page

నిండు కుండ తొణకదు.

niṁḍu kuṁḍa toṇakadu.

“A full pot will not spill.”

True learning is humble.

Carr, 1868, no. 1274 · see the page

నిజం నిలకడమీద తెలుస్తుంది.

nijaṁ nilakaḍamīda telustuṁdi.

“Truth will be known in time.”

Carr, 1868, no. 1276 · see the page

నిమ్మకు నీరెత్తినట్లు.

nimmaku nīrettinaṭlu.

“Like watering a lime tree.”

Carr, 1868, no. 1287 · see the page

నివురు గప్పిన నిప్పులా.

nivuru gappina nippulā.

“Fire covered with embers.”

Said of a very learned and humble man.

Carr, 1868, no. 1291 · see the page

నీరు పల్లమెరుగు నిజము దేవుడెరుగు.

nīru pallamerugu nijamu dēvuḍerugu.

“Water finds the low ground, God knows the truth.”

Carr, 1868, no. 1308 · see the page

నేల విడిచి సాము చేసినట్లు.

nēla viḍici sāmu cēsinaṭlu.

“Rising off the ground and fencing in the air.”

If you loose your footing you will loose your power. (Brown’s Tel. Dict. )

Carr, 1868, no. 1343 · see the page

నోరు మంచిదయితే ఊరు మంచిదవుతుంది.

nōru maṁcidayitē ūru maṁcidavutuṁdi.

“If your words are good, the world will be good to you.”

Carr, 1868, no. 1352 · see the page

పగటిమాటలు పనికి చేటు, రాత్రి మాటలు నిద్రచేటు

pagaṭimāṭalu paniki cēṭu, rātri māṭalu nidracēṭu

“Talking in the day time spoils one’s business; talking in the night time spoils one’s sleep.”

Carr, 1868, no. 1369 · see the page

పరుగెత్తి పాలు తాగే కంటే, నిలబడి నీళ్ళు తాగటం మేలు

parugetti pālu tāgē kaṁṭē, nilabaḍi nīḷḷu tāgaṭaṁ mēlu

“It’s better to stand and drink water, than to run and drink milk.”

A comfortable berth with a moderate salary, is better than a bad situation with a larger income.

Carr, 1868, no. 1397 · see the page

పానకములో పుడక.

pānakamulō puḍaka.

“A bit of straw in sherbet.”

Carr, 1868, no. 1416 · see the page

పిచ్చుకమీద బ్రహ్మాస్త్రమా

piccukamīda brahmāstramā

“Attacking a sparrow with a Brahmastra.”

Carr, 1868, no. 1439 · see the page

పిట్ట కొంచెము కూత ఘనము.

piṭṭa koṁcemu kūta ghanamu.

“A little bird with a great cry.”

Carr, 1868, no. 1441 · see the page

పిల్లకాకికేం తెలుసు ఉండేలు దెబ్బ

pillakākikēṁ telusu uṁḍēlu debba

“What does a young crow know about the blow of a pellet?”

Inexperience.

Carr, 1868, no. 1450 · see the page

పిల్లికి చెలగాటం ఎలుకకు ప్రాణ సంకటం

pilliki celagāṭaṁ elukaku prāṇa saṁkaṭaṁ

“Sport to the cat, death to the rat.”

Carr, 1868, no. 1457 · see the page

పుట్టిన్నాటిబుద్ధి పుడకలతోగాని పోదు

puṭṭinnāṭibuddhi puḍakalatōgāni pōdu

“The faggots of the funeral pile alone remove the [evil] qualities with which a man is born.”

Carr, 1868, no. 1475 · see the page

పులిని చూసి నక్క వాతలు పెట్టుకున్నట్లు

pulini cūsi nakka vātalu peṭṭukunnaṭlu

“The jackal branded himself with spots like a tiger.”

Vulgar display. Apeing one’s superiors.

Carr, 1868, no. 1492 · see the page

పెరుగుట విరుగుట కొరకే

peruguṭa viruguṭa korakē

“To grow is but to be broken.”

Ruin follows speedy exaltation.

Carr, 1868, no. 1531 · see the page

పోరు నష్టము పొందు లాభము

pōru naṣṭamu poṁdu lābhamu

“Strife is loss, friendship is gain.”

Carr, 1868, no. 1572 · see the page

బూడిదలో పోసిన పన్నీరు

būḍidalō pōsina pannīru

“Like sprinkling rose water on ashes.”

Wanton waste.

Carr, 1868, no. 1619 · see the page

బ్రతికుంటే బలుసాకు తిని బ్రతకవచ్చు

bratikuṁṭē balusāku tini bratakavaccu

“If I live, I can exist on Balusukura.”

Preferring hardship to oppression.

Carr, 1868, no. 1632 · see the page

భక్తి లేని పూజ పత్రి చేటు

bhakti lēni pūja patri cēṭu

“Worship without faith is a mere waste of flowers.”

Flowers are used in offerings.

Carr, 1868, no. 1643 · see the page

మందెక్కువైతే, మజ్జిగ పల్చనవుతుంది

maṁdekkuvaitē, majjiga palcanavutuṁdi

“If there are more people, the buttermilk will be thinner.”

i. e. more water will be added.

Carr, 1868, no. 1666 · see the page

మింగ మెతుకు లేదు మీసాలకి సంపెంగ నూనె

miṁga metuku lēdu mīsālaki saṁpeṁga nūne

“Not a grain to eat, but scented oil for his mustaches.”

Love of outward show disproportionate to one’s means.

Carr, 1868, no. 1728 · see the page

ముంజేతి కంకణానికి అద్దమేల ?

muṁjēti kaṁkaṇāniki addamēla ?

“Do you require a looking glass to see the bracelet on your wrist?”

A thing obvious and plain, requiring no demonstration.

Carr, 1868, no. 1741 · see the page

ముందుంది ముసళ్ళ పండుగ

muṁduṁdi musaḷḷa paṁḍuga

“The old men's feast is still to come.”

i. e. burial. Said of greater troubles still to be borne.

Carr, 1868, no. 1750 · see the page

ముందొచ్చిన చెవులకన్నా వెనుకొచ్చిన కొమ్ములు వాడి

muṁdoccina cevulakannā venukoccina kommulu vāḍi

“The horns which came last are sharper than the ears which came first.”

Said of a new comer wishing to usurp authority over his seniors.

Carr, 1868, no. 1753 · see the page

మూలిగే నక్కమీద తాటికాయ పడ్డట్టు

mūligē nakkamīda tāṭikāya paḍḍaṭṭu

“Like a palmyra fruit falling on a groaning jackal.”

A misfortune caused by a strange coincidence.

Carr, 1868, no. 1800 · see the page

మొండివాడు రాజు కన్నా బలవంతుడు

moṁḍivāḍu rāju kannā balavaṁtuḍu

“An obstinate person is stronger than a king.”

The power of importunity.

Carr, 1868, no. 1819 · see the page

మోసే వాడికి తెలుసు కావడి బరువు

mōsē vāḍiki telusu kāvaḍi baruvu

“The weight of a load is known to him who carries it.”

Carr, 1868, no. 1841 · see the page

రౌతు కొద్ది గుర్రం.

rautu koddi gurraṁ.

“As rider, so horse.”

The horse goes according to the skill of the rider.

Carr, 1868, no. 1848 · see the page

రామాయణంలో పిడకల వేట.

rāmāyaṇaṁlō piḍakala vēṭa.

“Like pelting one another with cowdung cakes, during the reading of the Ramayana.”

Inattention and disrespect.

Carr, 1868, no. 1869 · see the page

రామాయణమంతా విని రాముడికి సీత ఏమౌతుందని అడిగినట్టు.

rāmāyaṇamaṁtā vini rāmuḍiki sīta ēmautuṁdani aḍiginaṭṭu.

“Like asking what relation Sîtâ was to Râma after listening to the whole Râmâyaņa.”

A dunderhead.

Carr, 1868, no. 1870 · see the page

రొట్టె విరిగి నేతిలో పడ్డట్లు.

roṭṭe virigi nētilō paḍḍaṭlu.

“The bread broke and fell into the ghi.”

Carr, 1868, no. 1886 · see the page

లేడికి లేచిందే ప్రయాణం

lēḍiki lēciṁdē prayāṇaṁ

“The antelope has only to rise to be ready for a journey.”

Said of a man ready to go any where.

Carr, 1868, no. 1905 · see the page

లోగుట్టు పెరుమాళ్ళ కెరుక.

lōguṭṭu perumāḷḷa keruka.

“The secrets of the heart are known to Perumâļ (Vishnu ).”

Carr, 1868, no. 1910 · see the page

వీపుమీద కొట్టవచ్చు కాని కడుపు మీద కొట్టరాదు.

vīpumīda koṭṭavaccu kāni kaḍupu mīda koṭṭarādu.

“You may beat on the back but not on the belly.”

i. e. Punish me but don't touch my pay.

Carr, 1868, no. 1991 · see the page

శంఖములో పోస్తేగాని, తీర్థము కాదు.

śaṁkhamulō pōstēgāni, tīrthamu kādu.

“The water is not holy, unless it be poured into the shell.”

Carr, 1868, no. 2047 · see the page

శివుని ఆజ్ఞ లేకుండా చీమైనా కుట్టదు.

śivuni ājña lēkuṁḍā cīmainā kuṭṭadu.

“Without the permission of Siva, even an ant will not bite you.”

Carr, 1868, no. 2065 · see the page

శుష్క ప్రియాలు - శూన్య హస్తాలు.

śuṣka priyālu - śūnya hastālu.

“Sweet words, empty hands.”

Speaking kindly, but rendering no assistance.

Carr, 1868, no. 2068 · see the page

శేరుకు సవాశేరు.

śēruku savāśēru.

“For one seer a seer and a quarter.”

A greater ruffian than another.

Carr, 1868, no. 2073 · see the page

క్షేత్ర మెరిగి విత్తనము పాత్ర మెరిగి దానము.

kṣētra merigi vittanamu pātra merigi dānamu.

“Knowing the soil, [sow] seed; knowing the worthiness [give] gifts”

Carr, 1868, no. 2134 · see the page